هشدارهاي شيميايي ، مورچه ها را از مهاجمان آگاه مي كند.
| هشدارهای شیمیایی، مورچه ها را از مهاجمان آگاه می کند. | |
هم کاری جانورشناسان و شیمی دان ها در حل رازی که دنیای حشرات به مدت بیش ار یک قرن مخفی نگاه داشته بود، موجب شد تا هشدارهای شیمیایی که حشرات برای آگاه کردن دوستان خود از خطر دشمن استفاده می کنند، کشف شود.
دانشمندان در انگلستان و فنلاند در یافته اند ماده ای که مورچه ها ترشح می کنند یک مخلوط متوازن از الکن ها است که مخصوص هر کلنی از مورچه ها می باشد. این محققان کار خود را با جستجو در مورد مورچه هایی شروع کردند که به اشتباه تخم های خود را در لانه ی سایر کلنی ها قرار می دادند. آن ها می خواستند بفهمند که چرا مورچه ها اجازه می دهند این اتفاق بیافتد؟ اما تعداد بسیار زیادی از ترکیبات شیمیایی بر روی تخم ها وجود دارد و پیدا کردن این که کدام یک مهم است و شناسایی تمامی آن ها حدود صد سال طول می کشد. افزون بر این، مورچه ها قادرند تا هزاران مورچه هم آشیانه ای خود را در کلنی تشخیص دهند اما خیلی سریع به یک مورچه ی مهاجم از یک کلنی بیگانه حمله می کنند. اگرچه فرض می شود که این شناسایی یک پایه شیمیایی دارد، حشرات ترکیبات شیمیایی مختلف وسیعی تولید می کنند، بنابراین تعیین کردن ترکیب صحیح که آن ها را از هجوم دشمن آگاه کند کار سختی است. محققان با به کار بردن کروماتوگرافی گازی و طیف سنجی جرمی در یک کلنی منفرد، شکل آلکن هایی را که تمامی آن ها 23 و 29 کربنی بودند، شناسایی کردند. این آزمایش ها نشان داد که مورچه ها فقط از آلکن ها، و نه آلکان ها، برای تشخیص دادن یک متجاوز از بین هم لانه ای های خود استفاده می کنند. برای مطالعه این امر، آن ها یک مورچه را از یک کلنی برداشته و با استفاده حلال هگزان، آلکن های مورچه را حل کردند و آن را به آلکن های سنتزی مختلف آلودند و به کلنی بازگرداندند. سایر مورچه ها به وسیله ی شاخک های خود آن را شناسایی و بلافاصله مورد حمله قرار دادند.
محققان درباره ی این تحقیق گفته اند: " هنگامی که چگونگی برقراری ارتباط را در این موجودات بررسی می کنیم، سخت ترین مرحله شیمی پیچیده ی مورد استفاده ی این جانداران است." این دانشمندان اکنون به دنبال این هستند تا بدانند این حشرات چگونه این ترکیبات را می سازند و این که چرا بعضی از کلنی ها مهاجم تر از بقیه اند؟ بیشتر بدانید.
این وبلاگ به همت گروه شیمی ناحیه سه آموزش و پرورش شهرستان کرمانشاه جهت ارتباط بیشتر با همکاران و دانش آموزان علاقمند به شیمی تهیه و ارائه شده است. امید است با ارسال نظرات و پیشنهادات و مطالب علمی ما را در این مهم یاری نمایید.