فرمت خلاصه مقالات تفضيلي

-  خلاصه مقاله تهيه شده از نظر املايي و نگارشي كامل باشد.

- فايل خلاصه مقالات بايد در 2007 يا Office 2003 تهيه شده باشد

- فاصله متن از لبه کاغذ از چپ و راست 2.5  و از بالا و  پایین 3 سانتیمتر باشد.

- حداكثر 6 كلمه به عنوان كليد واژه

- عنوان مقاله حداكثر در ده كلمه

- حداكثر 6 كلمه به عنوان كليد واژه

- نام نويسنده يا نويسندگان

- سمت و سازمان متبوع

- E-mail

- شرح مقاله، روش تحقيق، اهداف، سوالات و نتايج  مورد انتظار به ‌طوري كه براي محقق بعدي قابل بازسازي باشد.

- بند نتيجه كه گويای مزايا و محدوديت‌ها و كاربردهاي تحقيق باشد.

- فهرست مراجع و ماخذ

الف- مجلات و نشريات

نام نويسنده (نام خانوادگی، نام)، عنوان مطلب، نام نشريه، شماره جلد، شماره نشريه، سال، صفحه

ب: كتاب‌ها

نام نويسنده، عنوان كتاب ، نام مترجم، نوبت چاپ، محل نشر، ناشر، سال انتشار

         توجه: فهرست مراجع و ماخذ بايد داراي همان شماره تربيتي باشد كه در متن مقاله به آن اشاره شده است، و ترتيب درست نوشتن آن به شرح زير است:

- خلاصه مقاله حداكثر در 2 صفحه به صورت يك ستونی تهيه شود.

- فاصله خطوط از يكديگر Single باشد.

- نوع فونت بكار رفته در متن فارسي B NAZANIN سايز 14و در متن انگليسي Times New Roman سايز 12 خواهد بود.

- كليه مقالات توسط سيستم دريافت خواهد شد و به مقالاتي كه از طريق ايميل يا هر روش ديگري ارسال شده باشد ترتيب اثر داده نخواهد شد.

.

 

در خصوص آشنایی همکاران محترم با کلاسهای ضمن خدمت اقدام پژوهی و ارائه نمونه اقدام پژوهی

Top of Form

بسم الله الرحمن الرحيم

 

((هیچ روشی برتر از تحقیق نیست.))         امام علی (ع)

 

 

اقدام پژوهي(معلم پژوهنده)
(Action Research)

 

 

مقدمه :

با پژوهشگر شدن معلمان فاصله نظر و عمل كه همواره مورد انتقاداكثرصاحب نظران ودست اندركاران است، از ميان مي رود.  ميان نظرات علمي ودانشگاهي وكلاس درس پيوندحاصل       مي شود.خودباوري در معلمان تقويت مي شود . به موضوع ها و مسائل محلي و منطقه اي توجه كافي مي شود. حس تعلق و مشاركت جوئي در آنان تقويت مي شود، اعتبار كارشان بيشتر شده وخلاقيت هايشان گسترش مي يابد .

اقدام پژوهی یا معلم پژوهنده ، رویکردی آموزشی و پژوهشی است که هدف از آموزش و بکارگیری آن حل چالشها و مسائلی است که معلمان در حین عمل و به ویژه طی فرآیند یاددهی-یادگیری با آن مواجه می شوند.یعنی معلم به شیوه ای علمی و پژوهشی درفرآیندی نظام مند،ضمن تمرکز برچالشهای پیشرو، با پرورش فرضیاتی درباره آنها در ذهن خود ، به جمع آوری اطلاعات درباره آنها پرداخته و آنها را به آزمون بگذارد و بدین وسیله ضمن دسترسی به راه حلهای مناسب و بکارگیری آن ، به حل مشکلات و موانع موجود بپردازد وضمن بهسازی فرآیند آموزش ، به تحقق یادگیری مناسبتر و مطلوبتر دست یابد.

نگارنده بر اين باور است كه تا خود معلمان وارد ميدان پژوهش نشوند، نمي توان فقط با اتكابه يافته هاي پژوهشي پژوهشگران دانشگاهي و مرسوم ، تحول چشمگيري در آموزش و يادگيري به وجود آورد . اين سخن نه ادعا ، بلكه واقعيتي است كه امروزه نه تنها در كشور ما ، بلكه در ديگر كشورهاي در حال توسعه و پيشرفته از سوي بسياري از محققان و صاحب نظران علوم تربيتي پذيرفته شده است . مقاله اي كه در اختيار شما قرار گرفته است با هدف آشنائي معلمان وعلاقمندان به اقدام پژوهي  است . اين مقاله راهنمائي است براي معلمان و ديگر كاركنان اداري و آموزشي كه مي خواهند براي بهسازي و ايجاد تحول در وضعيت فعلي آموزش در كلاس درس و مدارس و محل كار، شخصاً به پژوهش بپردازند.و نتايج آن را خود و همكارانشان در حين كار و عمل در كلاسهاي درس و اداره ملاحظه نمايند.اميدوارم اين فعاليت براي همكاران عزيز فرهنگي ما مثمر ثمر واقع شود .

 

مفهوم اقدام پ‍ژوهي ياپژوهش در عمل :

 پژوهش در عمل؛ نوعیتحقیق توصیفیاست که توسط خود افراددرگیردریک مسئلهيخاص آموزشیو برایحل یا کاهشآن انجام میگیرد.به اینمعنا کهشخص یا افــــــراد،عمل خود رادرحینکارو فعالیت، مورد پژوهشقرار می دهد.در پژوهش عملی ، پژوهندهتلاش می کند وضعیت نامطلوب یا نامعــین موجود را بهوضعیت مطلوبیا معین تغییر دهد که هدف از این کار   بهسازی امورو اثر بخشکردن آن است .

 

زمينههاي پژوهش در عمل :

معلمان پژوهنده تلاش می کنند که از طریق پژوهش در کلاس نسبت به شناخت مسائل و بهسازی آموزش و یادگیری کوشا باشند. معلماندركليه ي عرصه هايي كه به نحوي به برنامه يدرس وكلاس درس و مدرسه و رفتار خودآنان ودانش آموزان ارتباط دارد، مي تواننددست به تحقيق بزنند.این امرموجب     می شود که آنها در عرصه های گوناگون و مرتبط با آموزش و پرورش اظهار نظر نمایند، شرایط موجود را تحلیل نمایند ودر مجموع اندیشه ورز و مجهز به دانش  پژوهش باشند.

 

مراحل عمده ي پژوهش درعمل :

1-      تشخيص (كشف مساله)    

2-      تغيير (حل مساله )

3-      ارزيابي (ارزشيابي و نتيجه)

 

گام هاي نه گانه ي پژوهش در عمل :

مراحل 9 گانه زیر را مي توان به سه مرحله عمده تقسيم کرد:   مرحله تشخيصي (1تا5) ، تغییر(6 )وارزيابي (7تا9)

 

1- مشخص كردن موضوعي كه داراي شرايط زير باشد .

الف – مورد علاقه شما باشد .  

ب – پژوهش پذير باشد .

ج – داراي اهميت باشد .

د – در توان پژوهشگر باشد .

ه – پشتوانه ي اطلاعاتي داشته باشد.

 

2 – بيان مساله(توصيف وضعيت موجود):

پژوهشگر وضعيت فعلي را به روشني توصيف مي كند و به تعريف و بيان ابعاد مساله مي پردازد . اينكه مشكل موجود در چه شرايط و محيطي نمايان شده و عمق و گستردگي آن چقدر است و آسيب هاي آن كدامند ؟

 

3 – گرد آوري اطلاعات اوليه ( شواهد يك) :

برای این که تصویر روشنی از وضع موجود داشته باشیم لازم است داده ها یا اطلاعات لازم در این باره را جمع آوری کنیم.

الف – مشاهده رفتار يا بررسي عملكردها در مدت معين

ب –بررسي پرونده تحصيلي دانش آموز

ج – پرس و جو از همكاران

د – مطالعه علمي و آگاهانه از منابع معتبر( كتب و ...)

در اين قسمت بهتر است كميت هاي اندازه يا مشاهدات در طي جدول يا نموداري بيان شود .

 

4 - تجزیه و تحلیل و تفسیر داده های اولیه :

(بررسی علمی داده هاي شواهد يك) :   

در این مرحله پژوهشگر با استفاده از اطلاعات بدست آمده از مرحله ی قبل ، اقدام به تحلیل و تفسیر داده ها می کند وبا یک جمع بندی عالمانه از اطلاعات ، تاحدودی به علل احتمالی بوجود آورنده مشکل پی می بردونظرات خود را دراین مورد ثبت می کندتا براساس آن راه حل موقتي را براي اجراء انتخاب كند.   

 

5 -انتخاب راه حل یاراه حل های جدید وموقتی جهت اجرا  

با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده و با خرد ورزی و اندیشیدن مداوم راه حل خود را با شرايط زير انتخاب کنید.

الف : در انتخاب راه حل عجله نكنيد .

ب : مطمئن باشيد كه اطلاعات كافي جمع آوري كرده ايد .

ج : راه حلي انتخاب كنيد كه امكان اجراي آن باشد.

 

6 - اجرای راه حل و نظارت برآن در حین اجراء :

 پژوهشگر ضمن اجرای راه حل پیشنهادی خود ، باید دقت کند که راه حل به درستی اجراء شود .یعنی ضمن اجراء ناظر و کنترل کننده مداوم نیزباشد .

* موارد قابل توجه در اين مرحله :

الف : پيشرفت كار را زير نظر داشته و وقايع را ثبت كنيد .

ب : از همكاران منتقد خود در مورد پيشرفت كاركمك بگيريد .

ج – درصورت لزوم تغييرات لازم رادراجراي طرح اعمال كنيد.

 

7- گرد آوری اطلاعات پس از اجراي راه حل (شواهد دو) :

پژوهشگر پس از اجرای راه حل مطلوب خود که مدعی  می باشد با اجرای آن وضعیت مطلــــوب حاصل گردیده ، باید ملاکهایی را جهت اثبات ادعای خود داشته باشد .

الف : روش هاي گرد آوري اطلاعات را معين كنيد .

ب : داده هاي بدست آمده كه نشانگر ايجاد تغيير  هستند را جهت ارائه جمع آوري كنيد .

ج :داده هاراجهت قضاوت دراختيارهمكاران منتقدخودقرار دهيد.

 

8 - ارزشیابی تاثیر اقدام جدید و تعیین اعتبار آن

( ارزیابی و اعتبار بخشی )

 در این مرحله داده های جمــع آوری شده را مثل مرحله سوم تفسیر و تحلیل می کنیم .با بررسی نتایج و داده های تحقـیق بعد از اجرای عمل ( راه حل ) از خود می پرسیم که «آیا واقعا تغییری که من به دنبال آن بودم تحــــــقق پیدا کرده است ؟ چقدر ؟» و برای ادعاهای خود از شواهد 2 استفاده می کنیم. در اين رابطه : 1 – دلايل محكم خود را مبني بر ايجاد تغيير بيان كنيد .2 – نظر همكاران منتقد خود را كه مبني بر تاييد تغييرباشد قيد كنيد .( گروه ارزياب )

 

9- دادن گزارش نهايي يا اطلاع رساني بهمراه نتيجه اتفاق افتاده ودر صورت تمايل ارائه ي پيشنهادات لازم به همكاران.

 

 

الگوی گزارش اقدام پژوهی :

*عنوان پژوهش(موضوع) ( صفحه ی عنوان)

* تشکر و قدردانی       * چکیده            * فهرست محتوا

* فهرست شکل ها و نمودارها و جدول ها

--- محتوای مطالب یا متن گزارش :

* مقدمه وتوصیف وضعیت موجود( تشخیص مسئله)

* گردآوری اطلاعات (شواهد 1)

*تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها (اطلاعات)

*  بررسی راه حل های موجود وانتخاب راه جدید (موقتی)

* اجرای طرح جدید و نظارت بر آن

*گردآوری اطلاعات(شواهد2 )

*  ارز یابی تأثیر اقدامجدید و تعیین اعتبار آن

*تجدیدنظر و تصمیمنهایی و پیشنهادی

* منابع و مآخذ

* پیوست ها

 

معرفی کتاب جهت مطالعه بیشتر :

1- ساکي،رضا و ديگران ، اقدام‌پژوهي: راهبردي‌براي آموزش و‌تدريس

2- قاسمي پويا ،اقبال .راهنماي عملي پژوهش درعمل .

3- مک نیف و همکاران ، اقدام پژوهی (طراحی ، اجرا ، ارزشیابی ) ترجمه محمدرضاآهنچیان

4- رؤوف ، علي،  پژوهش در كلاس درس و مدرسه

5- سيف الهي، وجه الله ، راهنمايي اقدام پژوهي (طرح معلم پژوهنده ) در آموزش و پرورش

6- اميرحسيني،خسرو(1384) مهارت پژوهشگري در آموزش(اقدام پژوهي)

سخنان بزرگان

مرد بزرگ تنها به خود متکی است و جز از خود از هیچکس چیزی طلب نمی  کند ولی مردان کوچک از دیگران توقع دارند . پاتریک هانری

مصمم شوید که کارى باید صورت گیرد، سپس راه انجام آن را خواهید یافت . آبراهام لینکلن

می توان حقیقتی را دوست نداشت، اما نمی توان منکر آن شد. روسو

دانستن کافی نیست، باید به دانسته خود عمل کنید. ناپلئون هیل

هر اقدامی اگر بزرگ باشد، ابتدا محال به نظر می رسد. کارلایل

به انسان تندرستی و ثروت بدهید ، او هر دو را در جستحوی سعادت از دست خواهد داد . پوشه

هیچ دوستی بهتر از تنهایی ، برای اهل اندیشه نیست . ارد بزرگ

آدمی ساخته افکار خویش است، فردا همان خواهد شد که امروز می اندیشیده است. موریس مترلینگ

به توانائی خود ایمان داشتن نیمی از کامیابی است. روسو

اگر خرسند و رضا باشی زندگی به دلخواه می سپاری .  بزرگمهر

آنکس که زورمند و قوی است ، می تواند با مشت توانای خود دهان ضعیفی را در هم بشکند در حالیکه باید بداند که مشت درشت تری هم در آستین قویتری پنهان است . پوشه

برادرم تو را دوست دارم ، هر که می خواهی باش ، خواه در کلیسایت نیایش کنی ، خواه در معبد، و یا در مسجد . من و تو فرزندان یک آیین هستیم ، زیرا راههای گوناگون دین انگشتان دست دوست داشتنی "یگانه برتر " هستند ، همان دستی که سوی همگان دراز شده و همه آرزومندان دست یافتن به همه چیز را رسایی و بالندگی جان می بخشد  . جبران خلیل جبران

به نظر من ما روزی خواهیم مرد که نخواهیم و نتوانیم از زیبایی لذت ببریم و در صدد نباشیم آن را دوست بداریم . آندره ژید

اگر ما (( بی دل و جان )) هستیم ؛ دست کم نسبت به زندگی چنین نیستیم ؛ بلکه ؛ اکنون با همهء انواع (( تمنیات )) روبروییم . با خشمی ریشخند آمیز در آنچه (( آرمانها )) می نامیمشان ؛ در حال غور و تامل هستیم. ما خویش را خوار می شماریم تنها از آن رو که لحظاتی وجود دارند که نمی توانیم آن انگیزش نامربوطی را که (( آرمانگرایی )) نام دارد ؛ مهار نماییم. تاثیر نازپروردگی بیش از اندازه ؛ نیرومند تر از خشم فرد بی دل و جان است . فردریش نیچه

بزرگواری ، بی مهر و دوستی بدست نمی آید . ارد بزرگ

دانایان با عمل زندگی می کنند , نه با اندیشه عمل . کارلوس کاستاندا

شغل تنها زمانی ارزش و اعتبار دارد که آزادانه پذیرفته شود .  آلبرکامو

تا چیزی را نپذیریم نمی توانیم تغییرش دهیم . کارل یونگ

صاحب همت در پیچ و خم های زندگی هیچ گاه با یاس و درماندگی رو به رو نخواهد شد . ناپلئون

وضع و حال مردمان تنگ فکر به وضع و حال بطریهای تنگ دهن می ماند ، هرچه کمتر در خود داشته باشند با سر و صدای بیشتری آن را به خارج می ریزند . پوپ

ما ندرتاً دربارۀ آنچه که داریم فکر می کنیم ، درحالیکه پیوسته در اندیشۀ چیزهایی هستیم که نداریم . شوپنهاور

خدا به زمان احتیاج ندارد و هرگز دیر نمی کند . اسکاول شین

اگر جانت در خطر بود بجای پنهان شدن بکوش همگان را از گرفتاری خویش آگاه سازی . ارد بزرگ

اگر شاه به تو مهربان باشد دلیر و گستاخ مشو ، از آنکه طبع شاه چون آتش است و دل شیر از آن می هراسد . بزرگمهر

آرزومند آن مباش که چیزی غیر از آنچه هستی باشی، بکوش که کمال آنچه هستی باشی . دی سلز

اگر به دنبال موفقیت نروید خودش به دنبال شما نخواهد آمد . مارو اکلینز

اگر ندانید که به کجا می روید , چگونه توقع دارید به آنجا برسید ؟ باسیل اس.والش

خشم با دیوانگی آغاز می شود و با پشیمانی پایان می پذیرد . فیثاغورث

وقتی هدفمان را از دست می دهیم مجبور هستیم سعی خود را چند برابر کنیم . مارک تواین

هیچ یک از تمایلات نفس انسانی خطرناکتر از تمایل به تنبلی نیست . اسمایلز

هیچ گاه در برابر فرزند ، همسرتان را بازخواست نکنید . ارد بزرگ

زیبایی ناپایدار و فضیلت جاودانه است . گوته

مراقب باشید چیزهایی را که دوست دارید بدست‌آورید وگرنه ناچار خواهید بود چیزهایی را که بدست آورده‌اید دوست داشته‌باشید. جرج برنارد شاو

دنیا را نگه‌دارید. می‌خواهم پیاده شوم. آنتونی نیولی

من از عشق بدم می آید ، برای اینکه یک بار عاشق شدم و مادرم را فراموش کردم . مارک تواین

کسی که همیشه می خواهد اشتباه دیگران را ثابت کند , آنها را از خود دور می کند . ناپلئون هیل

اندیشیدن تا زمانی که با عمل همراه نباشد , خلاقانه نیست . استون

بزرگترین اشتباهی که کسی مرتکب می شود , این است که دائم از اشتباه کردن بترسد . آلبرت هوبارد

هر چه موانع جدی تر و سخت تر باشد , لذت تلاش و پیروزی بیشتر است . اریک باتروورت

اگر بخواهی بر عالم فرمانروا باشی باید عقل بر تو حاکم باشد . سه نه ک

اگر دست تقدیر و سرنوشت را فراموش کنیم  پس از پیشرفت نیز افسرده و رنجور خواهیم شد . ارد بزرگ

صدیق ترین ،بی توقع ترین،مفیدترین و دائمی ترین رفیق برای هر کسی کتاب است. مارک تواین

گردهمایی سرگروههای استان کرمانشاه

ضمن عرض تسلیت عروج عالم ربانی آیت الله نجومی به استحضار می رساند که

گردهمایی سرگروههای استان کرمانشاه در روز 25/8/88 در سالن جلسات پژوهشسرای دبیران به مدیریت سازمان انجام شد و اهم مطالب به سمع و نظر همکاران محترم شیمی رسانده شد

آزمايش تامسون ( محاسبه نسبت بار به جرم الكترون )

آزمايش تامسون ( محاسبه نسبت بار به جرم الكترون ) 

در آزمايش تامسون از اثر ميدان الكتريكي و ميدان مغناطيسي استفاده شده است. دستگاهي كه در اين آزمايش مورد استفاده قرار گرفته است از قسمتهاي زير تشكيل شده است:

الف ) اطاق يونش كه در حقيقت چشمه تهيه الكترون با سرعت معين مي باشد بين كاتد و آند قرار گرفته است. در اين قسمت در اثر تخليه الكتريكي درون گاز ذرات كاتدي ( الكترون ) بوجود آمده بطرف قطب مثبت حركت مي كنند و با سرعت معيني از منفذي كه روي آند تعبيه شده گذشته وارد قسمت دوم مي شود. اگر بار الكتريكي q  تحت تاثير يك ميدان الكتريكي بشدت E  قرار گيرد، نيروييكه از طرف ميدان بر اين بار الكتريكي وارد مي شود برابر است با:      

F= q.E

 در آزمايش تامسون چون ذرات الكترون مي باشند q = -e بنابراين:

F= -eE  

از طرف ديگر چون شدت ميدان E  در جهت پتانسيلهاي نزولي يعني از قطب مثبت بطرف قطب منفي است بنابراين جهت نيرويF   در خلاف جهت يعني از قطب منفي بطرف قطب مثبت مي باشد. اگرx  فاصله بين آند و كاتد باشد كار نيروي F در اين فاصله برابر است با تغييرات انرژي جنبشي ذرات . از آنجاييكه كار انجام شده در اين فاصله برابراست با مقدار بار ذره در اختلاف پتانسيل موجود بين كاتد وآند بنابراين خواهيم داشت

ev₀ =½m₀v²

كه در آن  v₀    اختلاف پتانسيل بين كاتد و آند e  بار الكترون  v  سرعت الكترون و  m₀  جرم آن مي باشد. بديهي است اگر v₀  زياد نباشد يعني تا حدود هزار ولت رابطه فوق صدق مي كند يعني سرعت الكترون مقداري خواهد بود كه مي توان از تغييرات جرم آن صرفنظ نمود . بنابراين سرعت الكترون در لحظه عبور از آند بسمت قسمت دوم دستگاه برابر است با:

v = √(2e v₀/ m₀)

 

ب) قسمت دوم دستگاه كه پرتو الكتروني با سرعت v وارد آن مي شود شامل قسمتهاي زير است :

 

 

1- يك خازن مسطح كه از دو جوشن  A  وB  تشكيل شده است اختلاف پتانسيل بين دو جوشن حدود دويست تا سيصد ولت مي باشد اگر پتانسيل بين دو جوشن را به v₁   و فاصله دو جوشن را به d   نمايش دهيم شدت ميدان الكتريكي درون اين خازن E = v₁/d   خواهد بود كه در جهت پتانسيلهاي نزولي است.

 

2- يك آهنربا كه در دو طرف حباب شيشه اي قرار گرفته و در داخل دو جوشن خازن: يك ميدان مغناطيسي با شدت B  ايجاد مي نمايد . آهنربا را طوري قرار دهيد كه ميدان مغناطيسي حاصل بر امتداد ox   امتداد سرعت - و امتداد  oy امتداد ميدان الكتريكي - عمود باشد.

 

پ) قسمت سوم دستگاه سطح دروني آن به روي سولفيد آغشته شده كه محل برخورد الكترونها را مشخص مي كند.

وقتي الكترو از آند گذشت و وارد قسمت دوم شد اگر دو ميدان الكتريكي و مغناطيسي تاثير ننمايند نيرويي بر آنها وارد نمي شود لذا مسير ذرات يعني پرتو الكتروني مستقيم و در امتداد ox   امتداد سرعت ) خواهد بود و در مركز پرده حساس p يعني نقطه  p₀ اثر نوراني ظاهر مي سازد.

اگر بين دو جوشن خازن اختلاف پتانسيلv₁ را برقرار كنيم شدت ميدان الكتريكي داراي مقدار معين E خواهد بود و نيروي وارد از طرف چنين ميداني بر الكترون برابر است با   F_E = e E  اين نيرو در امتداد  oy و در خلاف جهت ميدان يعني از بالا به پايين است.

ميدان مغناطيسي B  را طوري قرار مي دهند كه برسرعتv   عمود باشد . الكترون در عين حال در ميدان مغناطيسي هم قرار مي گيرد و نيرويي از طرف اين ميدان بر آن وارد مي شود كه عمود بر سرعت و بر ميدان خواهد بود . اگر اين نيرو را بصورت حاصلضرب برداري نشان دهيم برابر است با:

  

F_M = q.(VXB)

در اينجا q = e    پس:

F_M = q.(VXB)

و مقدار عددي اين نيرو مساوي است با  F = e v B   زيرا ميدان B   بر سرعت v   عمود است يعني زاويه بين آنها 90 درجه و سينوس آن برابر واحد است. اگر ميدان B     عمود بر صفحه تصوير و جهت آن بجلوي صفحه تصوير باشد امتداد و جهت نيروي F_M در  جهت  oy يعني در خلاف جهت F_E خواهد بود. حال ميدان مغناطيسي B  را طوري تنظيم مي نمايند كهF_E = F_M  گردد و اين دو نيرو همديگر را خنثي نمايند. اين حالت وقتي دست مي دهد كه اثر پرتو الكتروني روي پرده بي تغيير بماند پس در اين صورت خواهيم داشت:

         F_M = F_E

        e.v.B = e E

        v = E/ B

چون مقدار E و B  معلوم است لذا از اين رابطه مقدار سرعت الكترون در لحظه ورودي به خازن بدست مي ايد . حال كه سرعت الكترون بدست آمد ميدان مغناطيسي B  را حذف مي كنيم تا ميدان الكتريكي به تنهاي بر الكترون تاثير نمايد . از آنجاييكه در جهت ox  نيرويي بر الكترون وارد نمي شود و فقط نيروي F_E  بطور دائم آنرا بطرف پايين مي كشد لذا حركت الكترون در داخل خازن مشابه حركت پرتابي يك گلوله در امتداد افقي مي باشد و چون سرعت الكترون را نسبتا كوچك در نظر مي گيريم معادلات حركت الكترون ( پرتو الكتروني ) در دو جهت ox و oy  معادلات ديفرانسيل بوده و عبارت خواهد بود از  

m₀(d²x /dt²)/span>=0     در امتداox 

  m₀d²y /dt²)=e. E      در امتداoy

با توجه به اينكه مبدا حركت را نقطه ورود به خازن فرض مي كنيم اگر از معادلات فوق انتگرال بگيريم خواهيم داشت:

y=(1/2)(e.E)t²/m₀

x=v.t

 معادلات فوق نشان مي دهد  كه مسير حركت يك سهمي است و مقدار انحراف پرتو الكتروني از امتداد اوليه (ox  )  در نقطه خروج از خازن مقدار  y  در اين لحظه خواهد بود . اگرطول خازن را به L  نمايش دهيم x = L    زمان لازم براي سيدن به انتهاي خازن عبارت خواهد بود از t = L / v  اگر اين مقدار  t  را در معادله y   قرار دهيم مقدار انحراف در لحظه خروج از خازن به دست مي آيد:

     Y =  ½ e( E/m₀) ( L/ v )²

     e/ m₀ = ( 2y/ E ) ( v/ L )²

كه در آن v سرعت الكترون كه قبلا بدست آمده است. L و E بترتيب طول خازن و شدت ميدان الكتريكي كه هر دو معلوم است پس اگر مقدار y را اندازه بگيريم بار ويژه يا e/m₀  محاسبه مي شود.

 پس از خروج الكترون از خازن ديگر هيچ نيرويي بر آن وارد نمي شود بنابراين از آن لحظه به بعد حركت ذره مستقيم الخط خواهد بود و مسير آن مماس بر سهمي در نقطه خروج از خازن است . اگر a  فاصله پرده از خازن يعني D P₀ باشد مي توانيم بنويسيم:

P₀P₁ = y + DP₀ tgθ

tgθعبارتست از ضريب زاويه مماس بر منحني مسير در نقطه خروج از خازن و بنابراين مقدار يست معلوم پس بايد با اندازه گرفتن فاصله اثر روي پرده( P₀ P₁)به مقدار y رسيد و در نتيجه مي توانيم e/ m₀ را محاسبه نماييم.

مقداري كه در آزمايشات اوليه بدست آمده بود 10⁸×7/1 كولن بر گرم بود مقداريكه امروزه مورد قبول است و دقيقتر از مقدار قبلي است برابر 10⁸×7589/1 كولن بر گرم است.

علاوه بر تامسون، ميليكان نيز از سال 1906 تا 1913 به مدت هفت سال با روشي متفاوت به اندازه گيري بار الكترون پرداخت

 

جدول تناوبی عنصرها

جدول تناوبی عنصرها

مندليف پس از سالها مطالعه متوجه شده که اگر عنصرها را بر حسب افزايش تدريجي جرم آنها در رديفهاي کنار يکديگر بگذارد و آنهايي را که خواص فيزيکي و شيميايي نسبتاً مشابه دارند در يک گروه زير يکديگر قرار دهد، عنصرها به ترتيبي سازماندهي مي شوند که خواص آنها با نظم و ترتيب خاص تغيير مي کند. اما در جدول مندليف در چند مورد نيز بي نظمي هايي مشاهده مي شد، زيرا او مجبور بود در مواردي در يک ستون قرار دادن عنصرهايي با خواص مشابه . ترتيب قرار گرفتن عنصرها بر اساس افزايش جرم ناديده بگيرد.

جدول تناوبي امروزي عنصرها

هنري موزلي عنصرها را براساس افزايش عدد اتمي مرتب کرد، به اين جدول ، جدول تناوبي عنصرها مي گويند. اين جدول براساس قانون تناوبي عنصرها استوار است. بر طبق اين قانون هر گاه عنصرها را بر حسب افزايش عدد اتمي در کنار يکديگر قرار دهيم خواص شيميايي و فيزيکي آنها بصورت تناوبي تکرار مي شود. مهمترين نکته در جدول تناوبي تشابه آرايش الکتروني عنصرهاي يک خانواده در بسياري از گروههاي اين جدول است .

ويژگي هاي گروهي عنصرها

عنصرها به چهار دسته تقسيم مي شوند.

فلزها: مانند عنصرهاي قليايي ، قليايي خاکي ، واسطه و ... با خواص  رسانايي برق و الکتريسته و چکش خواري و شکل پذيري و دارا بودن سطح براق

نافلزها :

بر خلاف فلزات رسانا نيستند و چکش خوار نيستند و شکننده اند مثل گوگرد.

برخي نافلزها مثل اکسيژن و نيتروژن در فشار atm ۱ و دماي اتاق به صورت گاز هستند.

شبه فلزها:اگر يک عنصر را نتوان جزو فلزها يا نافلزها طبقه بندي کرد ، آن را جزو شبه فلزها قرار مي دهيم مثل سيليسيم.

گروههاي عناصر:گروه اول – فلزهاي قليايي

Li

Na

K

Rb

CS

Fr

اين عنصرها همگي فلزهايي نرم و واکنش پذير هستند. سطح آنها براق است و در مجاورت هوا به سرعت، با اکسيژن هوا ترکيب مي شوند. اين فلزها داراي خواص شيميايي و فيزيکي مشابه هستند. آرايش الکتروني آنها، بعد از گاز نجيب ماقبلشان به صورت ^۱ ns است و بشدت تمايل دارند که تنها الکترون لايه آخرشان را از دست بدهند تا به آرايش گاز نجيب ماقبلشان برسند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گروه دوم – فلزهاي قليايي خاکي

اين عنصرها نسبت به گروه فلزهاي قليايي سفت تر و چگالتر هستند و نقطه ذوب بالاتري دارند.واکنش پذيري شيميايي آنها نسبت به فلزهاي قليايي کمتر است. آرايش الکتروني آنها بعد از گاز نجيب ماقبلشان به صورت^۲ ns است و تمايل دارند که دو الکترون لايه آخرشان را از دست بدهند تا به آرايش گاز نجيب ماقبلشان برسند.

Be

Ng

Ca

Sr

Ba

Ra

 

 

 

 

 

 

 

گروههاي سوم تا دوازدهم – عنصرهاي واسطه

اين عنصرها همگي فلز هستند. بجز جيوه ، اين فلزها از فلزهاي قليايي و قليايي خاکي سخت تر ،چگال تر و دير ذوب تر هستند. اوربيتالهاي زير لايه ي d  آنها در حال پرشدن است.دو دسته ديگر از عنصرها که عنصرهاي واسطه داخلي ناميده مي شوند لانتانيدها و آکتينيدها هستند.

لانتانيدها فلزهايي براق با واکنش پذيري بالا هستند. اکتينيدها هسته ي ناپايدار دارند و به اين علت از جمله عنصرهاي پرتوزا بشمار مي روند. مشهورترين اکتنيدها اورانيم است.

گروههاي سيزدهم تا هجدهم

اين عنصرها برخي فلزها، نافلزها، شبه فلزها و گازهاي نجيب را شامل مي شود. اوربيتال P در حال پرشدن است. از ميان آنها گروه هفدهم و هجدهم نامهاي اختصاصي هالوژنها و گازهاي نجيب را دارند.

هالوژن ها واکنش پذيرترين نافلزها هستند. آرايش الکتروني آنها به صورت ^۵ np  است و به شدت تمايل دارند که يک الکترون گرفته و به آرايش گاز نجيب بعد از خودشان برسند. هالوژن در زبان لاتين به معناي نمک ساز است.

F

Ci

Br

I

As

 

 

 

 

 

گازهاي نجيب يا گازهاي بي اثر معمولاً در واکنشهاي شيميايي شرکت نمي کنند. همه اوربيتالهاي  S و P  آنها در لايه ظرفيت پرهستند.

 

 

 

 

He

Ne

Ar

Kr

Xe

Rn

 

به اين ترتيب مشاهده مي شود که در هر تناوب از چپ به راست خواص فلزي کاهش يافته و خواص نافلزي افزايش مي يابد. در انتهاي هر تناوب نيز يک گاز نجيب وجود دارد.

روند تغيير شعاع اتمي در جدول تناوبي عنصرها

با حرکت از بالا به پائين در يک گروه جدول به ازاي هر تناوب يک لايه الکتروني جديد به تعداد لايه هاي الکتروني عنصرها افزوده مي شود. بنابر اين شعاع اتمي در يک گروه از بالا به پائين افزايش مي يابد.

 

در هر تناوب از چپ به راست شعاع اتمي کاهش پيدا مي کند چون نيروي جاذبه ي هسته ( بار موثر هسته) بر الکترونهاي لايه آخر افزايش مي يابد. در حاليکه به دليل ثابت بودن تعداد لايه هاي الکتروني اثر پوششي الکترون هاي دروني تقريباً ثابت است.

 

روند تناوبي تغيير انرژي يونش عنصرها

در يک گروه از بالا به پائين با افزايش اندازه اتم انرژي يونش کم مي شود. در هر تناوب از چپ به راست انرژي يونش افزايش مي يابد زيرا در اين جهت بار موثر هسته رو به افزايش است.

روند تناوبي تغيير الکترو نگاتيوي عنصرها

الکترونگاتيوي يک اتم ميزان تمايل نسبي آن اتم براي کشيدن الکترونهاي يک پيوند کووالانسي به سمت هسته ي خود است. مقادير الکترو نگاتيوي در يک گروه از بالا به پائين کاهش و در يک دوره از چپ به راست افزايش مي يابد. بنابر اين فلوئور بيشترين الکترونگاتيوي و سزيم کمترين الکترونگاتيوي را داراست. (در اين بررسي گازهاي نجيب را در نظر نمي گيريم زيرا اين عنصرها به تعداد کافي ترکيبهاي شيميايي تشکيل نمي دهند)

 

سؤالات

1- در هر يک از موارد زير کدام ذره شعاع بيشتري دارد؟

Cl- , Cl  ---> س Cl-

Na , Na+   --->ل Na

F-   و   Cl -    ---> ق Cl-

ca2+ و  Ga3+  --->ن ca2+

2- به ترتيب افزايش شعاع مرتب کنيد.

(Na  Mg   P)                (Br-  Ca2+  K+)

(Na>Mg>P)                    Br - >K+>Ca

 

3- چرا در دوره دوم جدول تناوبي مندليف فقط ۸ عنصر وجود دارد؟

زيرا در اين عنصرها جمعاً ۸ الکترون وارد زير لايه ها مي شود،2 الکترون در 2s و ۶ الکترون در2p

 

4- عنصرهاي مقابل را بر حسب کاهش انرژي يونش _۱ E مرتب کنيد.

Ne>F>O>C>Be                          Ne ،F ،Be، C، O

 

5- محل دقيق هر يک از اتمهايي را که آرايش الکتروني آنها در زير آمده است مشخص کنيد.

1s^2 , 2s^2 , 2p^6, 3s^2 ,3p^6 , 4s^2 ,3d^6	دوره چهارم ؛ گروه هشتم
1s^2 , 2s^2 , 2p^5	دوره دوم ، گروه هفدهم
Kr5S^2 , 4D^10 , 5P^6	دوره پنجم ، گروه هجدهم

6- نماد عنصري با ۹ پروتون ، 10 الکترون و 10 نوترون چيست؟

1s² /2s² , 2p⁵ ---> ¹⁹₉F

 

7- از بين K   ،Na ,،Mg  کداميک زودتر الکترون از دست مي دهند؟ چرا؟

K زودتر الکترون از دست مي دهد زيرا الکترو نگاتيو کمتري دارد

 

8- قانون تناوبي را تعريف کنيد.

 

سوالات چهار گزينه اي

1- چه گروهي از عناصر در جدول تناوبي داراي آرايش الکتروني d5 (n-1) و^۲ ns است؟

الف ) گروه هفتم

ب ) گروه پنجم

ج ) گروه هفدهم

د ) گروه دوم

 

2- عنصرهاي کدام گروههاي جدول تناوبي مي توانند^۲- X و يون ^۲+ M تشکيل دهند؟

الف ) هجدهم و شانزدهم

ب ) شانزدهم و دوم

ج ) دوم و هجدهم

د ) دوم و شانزدهم

 

3- جدول تناوبي امروزي بر چه اساسي درست شده است؟

الف ) عدد اتمي

ب ) جرم اتمي

ج ) الکترونگاتيوي

د ) شعاع اتمي

 

4- در جدول تناوبي در هر گروه از بالا به پائين شعاع اتمي .... و الکترونگاتيوي .... مي يابد.

الف ) کاهش – کاهش

ب ) افزايش – افزايش

ج ) افزايش – کاهش

د ) کاهش – افزايش

 

5- در گروه هالوژنها از بالا به پائين ، کدام خاصيت کاسته مي شود؟

الف ) الکترونگاتيوي

ب ) شعاع آنيوني

ج ) نقطه ذوب

د ) شعاع اتمي

 

6- تعداد عنصرهاي موجود در کدام دوره ، درست بيان نشده است؟

الف) دوره اول  - 2 عنصر

ب ) دوره دوم – 8 عنصر

ج ) دوره سوم –   18 عنصر

د ) دوره چهارم – 18 عنصر

 

7- عنصري با جذب ۴ الکترون به آرايش گاز بي اثر بعد از خود مي رسد، اين عنصر مربوط به کدام گروه جدول تناوبي است ؟

الف ) ۱۳

ب )    ۱۴

ج )    15

د )    16

 

8- کدام فلز زير در نفت نگهداري مي شود؟

الف ) مس

ب ) منيزيم

ج ) آهن

د ) سديم

 

9- تفاوت خواص بين عنصرهاي جدول تناوبي در يک گروه بيشتر است يا دوره ؟ چرا؟

الف ) گروه ، زيرا آرايش الکترون اتمها متفاوت است.

ب ) گروه ، زيرا تعداد پروتون ها متفاوت است.

ج ) دوره، زيرا تعداد پروتونها متفاوت است.

د ) دوره ، زيرا تعداد الکترونهاي لايه ظرفيت متفاوت است.

 

10- در يک دوره از چپ به راست الکترونگاتيوي افزايش مي يابد، علت چيست؟

الف ) زياد شدن الکترونهاي لايه ظرفيت و اثر پوششي الکترونها

ب ) زياد شدن ترازهاي فرعي اشغال شده و تعداد الکترونها

ج ) ثابت ماندن تعداد ترازهاي اصلي اشغال شده و افزايش بار موثر هسته

د ) ثابت ماندن تعداد ترازهاي فرعي اشغال شده و افزاش شعاع اتمي

 

شماره	الف	ب	ج	د
1	Ö
2		Ö
3	Ö
4			Ö
5	Ö
6			Ö
7		Ö
8				Ö
9				Ö
10			Ö

اسامی همکاران گروههای آموزشی ناحیه 3 کرمانشاه

۱-حجت الله حاج هاشمی        

۲-بختیار هاشمی

۳-یلدا مظفری

شیمی سبز کاری از سرکار خانم پروانه محبی دبیر دبیرستانهای ناحیه 3

شيمي سبز از پژوهش هاي دانشگاهي تاتبديل شدن به يك جريان اصلي در شيمي هموارهمورد پشتيباني صنعت ودولت بوده است .تلاش شيمي سبز براي حفظ سلامت انسان ومحيط زيست پشتوانه ي بسياري از اصول شيمي است اصولي كه در دوازده اصل شيمي سبز خلاصه شده اند

علاقه به استفاده از شيمي سبز واعمال آن به شكل بين المللي جايگزيني براي شيوه اي سنتي به شمار مي رود كه بر آلوده كردن وسپس تميز كردن محيط زيست تكيه داشت .

گسترش وتكامل اين شيوه با مشاركت وهمكاري نهادهايي امكان پذير است كه گذشته از داشتن هدف هاي مختلف با سازوكاري مشترك با يكديگر همكاري ميكنند.

شيمي سبزاستفاده از شيمي براي پيشگيري ازآلودگي است .در واقع شيمي سبز شامل طراحي فرايندها وفراورده ها ي شيميايي است كه از ديدگاه زيست محيطي مطلوب هستند .

شيمي سبز شامل همه ي جنبه ها وانواع فرايند هاي شيميا يي است كهع اثرهاي منفي را بر سلامت انسان و محيط زيست كاهش مي دهند . در بهترين حالت شيمي سبز با محيط زيست مهربان بوده طراحي فراورده ها و فرايندهاي شيميايي را با بهبود تاثير آن ها بر سلامت انسان و محيط زيست پيوند مي دهد .

چرا شيمي سبز؟

شكي نيست كه شيمي زندگي مارا بهتر كرده است. از اين نظر شيميدان ها خوشحال هستند . با اين حال مسائل زيست محيطي مانند افزايش  ددت در محيط تخريب لايه ازون و...نمونه هاي آشنايي هستند كه شيمي راه را در آن ها به اشتباه رفته است . در واكنش به افزايش نگراني ها دولت ها قوانيني را براي محدود كردن آلودگي و گسترش مواد شيميايي خطرناك وضع كرده اند . در اين رهگذر شيمي سبز تغييري بنيادي از اين شكل جلوگيري به سوي يك موقعيت دو گانه در پيشگيري از آلودگي است . اين دوگانگي براين فرض است كه فرايندها و فراورده هاي مناسب و سالم خطري را ايجاد نمي كنند .

اهميت شيمي سبز به عنوان جايگزين در جهان در حال توسعه نمي تواند چندان مورد توجه قرار بگيرد . توسعه ي پايدار وابسته به فراهم كردن كالاها و خدمات براي جمعيت در حال رشد بدمن قرباني كردن كيفيت محيط زيست است . سازمان ملل جمعيت جهان را تا سال -2050- 7/10ميليارد نفر تخمين مي زند . اين جمعيت تقريبا دو برابر شده تقاضاي عظيمي براي كالا ها و خدمات شيميايي در آينده ي نزديك در پي خواهد داشت . رشد بسياري از صنايع شيميايي در جهان در حال توسعه همسان با رشد جمعيت خواهد بود . با اين وجود بسياري از اثرهاي زيست محيطي جهاني ناشي از اين رشد جمعيت به فرايندها و فراورده هاي شيميايي گره خورده كه به اين قرارند:

• كاهش گونه هاي زيستي در جنگل ها و آب ها
• تخريب لايه ازون
• آلودگي هاي آبي ناشي از آلاينده هاي كشاورزي

تغييرات آب و هوايي كه باعث تغييرات پيش بيني نشده اي در چرخه ي آب  مي شوند و با سيل خشكسالي تغييرات سطح دريا و گسترش بيماري هاي عفوني بروز مي كنند .

آينده: . شكي نيست كه پيدايش بحث شيمي سبز برخي از اصول علمي رويكردها و روش هايي را در پي داشته است كه جنبه هاي بسيار مثبت شيمي را نشان مي دهد .با اين كه موفقيت هاي شيمي سبز با توجه به منافع آن براي سلامت  انسان و محيط زيست بهتر است ولي اين موفقيت ها تنها گوشه اي از پيشرفت هاي است كه مي تواند وجود داشته باشد . در اين زمينه كسب آگاهي هاي بيشتر و پيشرفت فعاليت هاي شيمي سبز ضروري است .

رشد اقتصادي پايدار وابسته به صنعت شيمي براي توليد حجم وسيعي از فراورده ها و فرايندها ست . با آن كه سال ها از پيشرفت هاي تحسين برانگيز در كاهش ضايعات مي گذرد  صنايع شيميايي اغلب به عنوان عامل اصلي آلودگي در محيط زيست شناخته مي شوند . تقاضا براي فراورده ها و فرايندهاي مهربان با محيط زيست نيازمند رويكردهاي نوآورانه و رقابتي براي پيشگيري از آلودگي محيط زيست است.

شيمي سبز ارائه دهنده رويكردي است كه بر اصل حركت از پيشگيري از آلودگي به سوي تغيير فرايندهاي اساسي توليد متمركز بوده بر استفاده از اصول شيميايي و روش هاي مختلف براي كاهش منبع آلودگي تأكيد دارد .شيمي سبز يك سازگاري پوياي علمي اقتصادي و اجتماعي است كه به آينده اي مي انجامد كه در آن شيمي پايه اي براي محافظت از محيط زيست به شمار مي رود . هر چند كه موفقيت شيمي سبز به طور مستقيم به آموزش و پروش نسل جديد شيمي دان ها بستگي دارد كه دانش آموزان امروز و شهروندان فردا هستند.

اصول 12 گانه شيمي سبز

پيش گيري :

به جاي تميز كردن مواد زايد پس از ايجاد آن ها بهتر است از توليد و گسترش آن ها جلوگيري شود .

اقتصاد اتم:

روش هاي تهيه مواد بايد به گونه اي طراحي شوند كه شركت همه ي مواد مورد استفاده در فرايند توليد را در فراورده ي نهايي به حداكثر رساند .

تركيب هاي شيميايي كم خطر تر

در روش هاي توليد هر كجا امكان دارد بايد موادي استفاده شود كه سميت كمتري براي سلامت انسان ومحيط زيست  داشته باشد.

تو.ليد تركيب هاي شيميايي ايمن تر

فراورده هاي شيميايي بايد به گونه اي طراحي شوند كه عملكرد مطلوبي در پي داشته سميت آن به حداقل برسد.

مواد كمكي و حلالهاي ايمن تر

از مواد كمكي همچون حلال ها عوامل جداكننده و... در موارد غير ضروري استفاده نشود و تا آن جا كه ممكن است اين مواد در موقعيت هاي بي ضرر به كار روند .

طراحي براي كار آمدي انرژي

انرژي مورد نياز فرايند هاي شيمايي با توجه به اثرهاي اقتصادي و محيط زيستي آن ها شناخته شوند و به حداقل برسند . در صورت امكان روش هاي تركيب در محيط هاي بسته از نظر دما و فشار انجام گيرند .استفاده از مواد قابل باز يافت

تا آن جا كه از نظر فناوري و اقتصاد ممكن است مواد قابل بازيافت به جاي مواد تمام شدني به كار گرفته مي شود .

كاهش مشتق ها

استفاده از مشتق هاي ضروري مانند گروه هاي مسدود كننده ايجاد كننده تغيير موقت در فرايند هاي فيزيكي / شيميايي بايد تا حد امكان به حداقل برسد يا از آن ها خودداري شود . زيرا اين مراحل نيازمند معرف هاي اضافي بوده مي توانند موا  زايد زيان آور توليد كنند.

كاتاليزگر

كاتاليزگرها تا حد امكان به معرف هاي استوكيومتري برتري دارند.

طراحي براي تجزيه كردن:

فراورده هاي شيميايي بايد به گونه اي طراحي شوند كه در پايان استفاده از آن ها به مواد بي خطر تجزيه شده در محيط زيست باقي نمانند .

تجزيه فوري براي جلوگيري از آلودگي

روش هاي تجزيه بايد تا از تشكيل مواد خطرناك در محيط جلوگيري شود.

شيمي امن تر براي پيش گيري از سانحه

مواد مورد استفاده در فرايندهاي شيميايي بايد چنان انتخاب شوند كه سبب رويدادهاي شيميايي ماند انتشار انفجار و آتش سوزي نشوند. 

        تهیه و تنظیم: پروانه محبی(دبیر شیمی ناحیه 3،پیش دانشگاهی الزهرا)

اهم مطالب ارائه شده در جلسه گروههای آموزشی در تاریخ 16/8/88

جلسه گروههای آموزشی رشته شیمی در تاریخ 16/8/88 با حضور همکاران محترم شیمی برگزار شد.

اهم مطالب ارائه شده در جلسه: 

1-ارائه گزارش فعالیتهای سال گذشته

2-ارائه برنامه های سال 89-88

3-اعلام اسامی همکاران برگزیده در زمینه های مختلف و تقدیر و تشکر از فعالیتهای آنان با ارائه تشویقی

4-بحث و تبادل نظر در مورد 2 پیشنهاد

            الف)برگزاری مسابقات chemical

          ب)ارائه مقاله تحت عنوان اصلاح الگوی مصرف در ارتباط با شیمی

5- بحث و تبادل نظر در مورد مسائل درسی 

عناوین مهمترین برنامه سال جاری در ارتباط با همکاران

1-شناسایی و تجلیل از دبیران فعال در استفاده از روشهای تدریس

2- شناسایی و تجلیل از دبیران فعال در زمینه استفاده از نرم افزار و وسائل کمک آموزشی

3-برگزاری مسابقه طراحی سوال المپیاد

4-برگزاری مسابقه علمی-آزمایشگاهی

5-برگزاری مسابقه علمی دانش آموزی (فصل 1و2 شیمی 3)

6-فراخوان تجربیات خلاقانه دبیران شیمی

7-برگزاری مسابقه تولید محتوای الکترونیک با محوریت کتب درسی وCD و....

8-تهیه بروشور در راستای محتوای آموزشی

معرفی همکاران موفق و حائز رتبه برتر

به اطلاع کلیه همکاران شیمی ناحیه 3 می رساند ضمن تبریک و آرزوی موفقیت بیشتر برای همکاران افراد معرفی شده در ذیل حائز رتبه برتر در سئوالات خرداد شده ا ند

 

اسامی همکاران	دبیرستان محل خدمت
-خانم پروانه محبی	پیش دانشگاهی الزهرا
آقای حمزه امیریان	بهمن محمدی
خانم ستاره هوشنگی	دبیرستان خضرا
آقای فریدون برفی	دبیرستان شاهد
خانم پریا عینی	دبیرستان 22 بهمن
خانم فرنگیس متظهری	دبیرستان علامه طباطبائی
خانم میترا القاسی	دبیرستان گلشن
خانم نسرین مرادی
خانم فاطمه زنگنه منفرد آقای اسکندر هندسی	دبیرستان علامه مجلسی دبیرستان وابسته به دانشگاه رازی
خانم میترا احمدی	پیش دانشگاهی الغدیر

 

 

زمان و تاریخ جلسه گروه های شیمی

ضمن تبریک ولادت علی بن موسی الرضا امام هشتم شیعیان به اطلاع کلیه همکاران می رساند جلسه گروههای شیمی روز شنبه مورخه 16/8/88 در ساعت 30/12-11 در دبیرستان استقلال  برگزار می گردد.

اهم موضوعات  جلسه:

1- ارائه برنامه عملیاتی سالانه

2-هماهنگی در خصوص فعالیتهای گروه درسی

3-بحث پیرامون نحوه ارزشیابی از دانش آموزان و .....

حضور همکاران در این جلسه الزامی است ضمنا در پایان جلسه گواهی حضور برای همکاران صادر میشود

جلسه گروههای آموزشی شیمی

ضمن تبریک ولادت بانوی بزرگ اسلام حضرت معصومه (س) به اطلاع کلیه همکاران شیمی ناحیه 3  می رساند نخستین جلسه گروههای آموزشی شیمی در سال تحصیلی جدید ۱۳۸۷/۱۳۸۸در روز شنبه مورخه 16/8/88 در دبیرستان استقلال برگزار می گردد

پوست مصنوعی

پوست مصنوعی

جايگزين هاي پوستي

:در انسان، پوست يك دهم از جرم بدن را تشكيل مي‌‌دهد و آسيب ديدن قسمتي از آن نتايج وخيمي در بردارد. در مواردي كه اين آسيب ديدگي‌ها تحت درمان قرار نگيرد، نفوذ باكتري‌ها و از دست دادن مايعات بدن منجر به مرگ فرد مي‌‌شود. عموم آسيب ديدگي‌هاي پوست ناشي از سوختگي است. بسته به نوع سوختگي، اقدامات لازم جهت ترميم زخم يا جايگزيني آن انجام مي‌‌شود. آنجا كه ترميم خود به خودي در درمان نمي‌تواند اتفاق افتد، بدليل تشكيل ‏scar‏ و در نتيجه از دست رفتن كامل پوست، از جايگزين هاي پوستي استفاده مي‌‌شود.‏يك جانشين پوستي مناسب بايد داراي خصوصياتي باشد كه عبارت است از

۱-زيست سازگاري

۲-چسبندگي: در جايگزين هاي درازمدت چسبندگي درد را كاهش مي‌‌دهد و در بهبود و التيام زخم موثر بوده و به آن تسريع مي‌‌بخشد. به اين ترتيب كه از تجمع مايع و ايجاد حباب هاي هوايي و تكثير باكتري ها جلوگيري حركت مي‌‌كند.

۳-تخلخل مناسب: تخلخل مناسب به دليل نفوذ اكسيژن به بستر زخم از داخل شدن و تهاجم باكتري‌ها جلوگيري مي‌‌كند،

۴-خواص مكانيكي مناسب: يك جايگزين پوستي بايد به قدر كافي نرم و انعطاف‌پذير (به‌دليل اينكه بافت زيرين.‏ محدوديت حركتي نداشته باشد)، پايدارو بادوام باشد،

۵-كنترل‏ آب و رطوبت: يك جايگزين پوستي براي تسريع روند ترميم زخم بايد محيط را مرطوب نگه دارد و از طرفي براي جلوگيري از رشد باكتري‌ها نسبت به رطوبت بايد نفوذپذير باشد تا از تجمع بيش از حد مايع جلوگيري كند،

6- زيست تخريب پذيري مناسب: سرعت ترميم بايد با زمان التيام هماهنگي داشته باشد؛ تخريب زودرس منجر به رها شدن زخم بدون پوشش شده و تخريب ديررس منجر به ايجاد ‏scar‏ و چسبندگي جايگزين به زخم مي‌‌شود و‏
7- فقدان آنتي‌ژنيسيته: يك جايگزين پوستي مناسب بايد كمترين پاسخ التهابي موضعي را داشته باشد.‏

:پوست از سه لايه اصلي تشكيل شده است:اپيدرم (‏epidermis‏)درم‏ (‏dermis‏ غشاء پايه (‏basement membrane ‏).

‏اپيدرم:اين لايه بيروني ترين لايه پوست است كه فاقد رگ و عروق بوده و ضخامت آن بين 100-500  ميكرومتر متغير است. اين لايه شامل سلول هاي كراتينوسيت، ملانوسيت، لانگرهانس است. پايين‌ترين قسمت اين لايه به سلول هاي كراتينوسيت تقسيم مي‌‌شود و هنگامي كه رشد يافته و تكامل مي‌‌يابد آب خود را از دست داده و به‌صورت مسطح در كنار يكديگر قرار مي‌‌گيرد و به سمت بالا حركت مي‌‌كند. سرانجام در پايان سيكل زندگي‌اش به بالاترين لايه اپيدرم كه ‏stratum corneum‏ ناميده مي‌‌شود، مي‌‌رسد. ‏Stratum corneum‏ شامل كراتينوسيت‌هاي مرده، پروتئين هاي سخت شده(كراتين) و ليپيدها است كه يك بسته حفاظتي را تشكيل مي‌‌دهد. سلول ها به‌طور پيوسته دور انداخته شده و توسط سلول‌هاي جديد از زير جايگزين مي‌‌شود.‏ پيوسته دور انداخته شده و سلول‌هاي جديد از زير جايگزين مي‏ شود :اين لايه، لايه مياني پوست است كه بين اپيدرم و غشاء پايه واقع شده است. درم از مش قوي و فشرده‌اي از فيبرهاي كلاژن و الاستين تشكيل شده است.
كلاژن يك جز از ساختار اصلي بافت پوست است كه استحكام كششي پوست را فراهم مي‌‌كند و 70-80% از وزن پوست خشك (بدون آب) را شامل مي‌‌شود. بيشترين نوع كلاژن موجود در پوست از نوع يك و سه در حدود 80% و15% از نوع دو در اين لايه قرار دارد.
الاستين در حدود 1-2% از وزن پوست خشك را تشكيل مي‌‌دهد. اما همين مقدار كم در ايجاد الاستيسيته و قابليت ارتجاع پوست اهميت فراواني دارد. سلول هاي كليدي در درم، فيبروبلاست ها است كه با كلاژن و الاستين و ديگر مولكول هاي ساختاري تركيب شده‌‌ است.‏
اين لايه اتصال گاه اپيدرمال-درمال است كه منجر به جدايي درم و اپيدرم مي‌‌شود. بسته به نوع بافت، غشاء پايه، قطبيت سلولي، اثرات متابوليسم سلولي و ايجاد تمايز سلولي (‏cell differentiation‏) را مشخص مي‌‌كند. اجزاء اصلي اين لايه شامل كلاژن، سولفات هپارين، گليكو پروتئين لامينين1 است.

‏ :يك دسته‌بندي از جايگزين‌هاي پوستي مي‌‌تواند بر اساس زير صورت گيرد:

‏ اتوگرافت‏(‏autograft‏): از نوع پيوندهاي دائمي است كه از خود شخص بيمار گرفته مي‌‌شود. اين پيوند از كارآمدترين و موثرترين پيوندهاي پوستي است. از مزاياي آن عدم پاسخ ايمني و از معايب آن ايجاد بافت ‏scar‏ است.‏

آلوگرافت‏‏allograft‏: پيوندي است كه از همان گونه گرفته مي‌‌شود و در مورد انسان هوموگرافت ناميده مي‌‌شود. اين پيوند، نوعي پوشش موقتي است و تا قبل از زمان ‏rejection‏ كه در حدود 10-3 هفته است به عننوان زمينه درمي به‌كار برده مي‌‌شود

.‏زنوگرافتxenograft‏: پيوندي است كه از گونه ديگر گرفته مي‌‌شود )مانند گونه‌هاي حيواني). در نتيجه در اين نوع پيوند پاسخ ايمني بدن بيشتر است و يك نوع پوشش موقتي است ‏ اين پوشش‌ها در دسترس بوده و استفاده آنها بسيار ساده است و جهت توليد آنها به تكنيك‌هاي پيچيده اي نياز نيست و به دليل ارزان بودن آنها در مقايسه با جايگزينهاي پوستي نيازي به هزينه‌هاي گزاف مراقبتي ندارد. دو نوع پوشش مصنوعي كه به صورت موقتي در بستر زخم استفاده مي‌‌شود عبارت است از:

Biobrane‏  تشكيل شده از يك نايلون سه رشته‌اي است كه به فيلم نازكي از سيليكون متصل شده است. اين ماتريس نايلوني از پپتيدهاي مشتق گرفته شده از كلاژن نوع يك پوشش داده مي‌‌شود. سيليكون از خشك شدن زخم جلوگيري كرده و كلاژن چسبندگي به بستر زخم را تسهيل مي‌‌دهد. اين پوشش مي‌‌تواند باز بماند و در طول ترميم مي‌‌توان با برداشتن آن زخم را مستقيما" مشاهده كرد. ‏Biobrane‏ در مقايسه با ‏sulfadiazine‏ يك درصد كه با گاز (تور) خشك و پوشش الاستيكي پوشيده شده، زمان و هزينه كمتري ‌‌برده و بيمار كمتر از درد رنج مي‌‌برد. طول عمر اين محصول در حدود سه سال است.‏

Trancyte‏ يا ‏Dermagraft_TC‏ در واقع ‏Biobraneاي است كه بر روي آن فيبروبلاست‌هاي سلول هاي جنيني انساني رشد داده شده است فيبروبلاست‌ها در طول 17 روز رشد يافته و در طول اين مدت تركيبات ماتريس برون سلولي انساني ترشح مي‌‌كند كه شامل:‏كلاژن نوع يك، سه و پنج، فيبرونكتين، فاكتورهاي رشد مانند فاكتور رشد1‏‏ و  كراتينوسيت  ‏vascular endothelial‏.‏است. اين محصول تا 70- درجه سانتيگراد سرد شده و سپس دماي آن به 20- درجه سانتيگراد رسانده مي‌‌شود كه در نتيجه اين عمل هيچ نوع فيبروبلاستي در محصول نهايي ديده نخواهد شد. طول عمر اين محصول در حدود 18 ماه است و آنچه آن را متمايز ساخته، تركيبات ماتريس برون سلولي است

.جايگزينهاي اپيدرمال ( ‏epidermal substitutes‏)جهت ايجاد پيوندهاي اپيدرمال، از روش‌هاي استاندارد كشت براي كشت كراتينوسيتها در محيط ‏in-vitro‏ استفاده مي‌‌شود.‏به‌منظور تسهيل تكثير سلولي و جلوگيري از رشد فيبروبلاستهاي ‏autologous‏ سلولهاي كراتينوسيت را بر روي مورين ‏‎3T3‎‏ از سلولهاي فيبروبلاست كه توسط اشعه گاما غير فعال شده‌ است كشت مي‌‌دهند. سلولهاي كراتينوسيت در طول 3 تا 4 هفته تكثير يافته و به بيش از 10000 برابر توسعه مي‌‌يابد. اولين بار در سال 1981 سلولهاي اپيتليال ‏autologous‏ به صورت باليني كشت داده شد.‏بافت درم و اپيدرم كه از پوست بايپسي شده است توسط آنزيم تريپسين جداسازي

 جايگزين‌هاي درمال (‏dermal substitutes‏)درم تعيين كننده مشخصه‌هاي مكانيكي پوست و مسؤول تغذيه آن است و شامل ماتريس برون سلولي و سلولهاي فيبروبلاست است.‏اكثر جايگزينهاي درمال ساخته شده نيز يا تشكيل شده از ماتريس برون سلولي است يا تركيبي از اين ماتريس و سلولهاي فيبروبلاست پوست است.‏جايگزين‌هاي درمال پوستي را مي‌‌توان به دو دسته سلولي و غير سلولي طبقه بندي كرد.جايگزين‌هاي درمال غير سلولي (‏acellular dermal substitutes‏)ماتريس برون سلولي درم شامل گليكوزآمينوگليكان (هيالورونيك اسيد، سولفات كوندروايتين، سولفات درماتان، سولفات هپاران، هپارين، سولفات كراتانو پروتئينهاي فيبري (پروتئينهاي ساختاري مانند كلاژن و الاستين، پروتئينهاي چسبنده مانند فيبرونكتين و لامينين و تناسكين است.‏Integra‏ اولين ماتريس جايگزين درمال غيرسلولي است كه در زخمهاي ناشي از سوختگي مورد استفاده قرار گرفت. اين پوشش شامل يك غشاي سيليكوني خارجي به قطر 100 ميكرومتر است كه نقش لايه اپيدرمال موقتي را دارد. سيليكون تبخير آب را كنترل كرده و از خشك شدن زخم جلوگيري ودر نتيجه مانع گسترش عفونت و تجمع ميكروبها مي‌‌شود. لايه شبه درمال تركيبي از كلاژن نوع يك گاوي و كليكوزآمينوگليكان و سولفات 6كوندروايتين گرفته شده از غضروف كوسه است.‏بعد از 2 تا 3 هفته رشد سلولي، تشكيل عروق و رگها كامل شده و درم جديد ايجاد مي‌‌شود. در اين زمان لايه سليكوني را برداشته و جايگزين ‏CEA‏ قرار داده مي‌‌شود.‏Integra‏ عملكرد بسيار خوبي، به ويژه در مفاصل از خود نشان داده و در كودكان در نواحي پيوند با كودك رشد يافته است و در حال حاضر جهت ترميم زخمهاي ناشي از سوختگي، ترميم اسكار در سوختگي‌هاي شديد، كاهش انقباض و تنگي و درد و ترميم ‏ برآمدگي در محل زخم  استفاده مي‌‌شود

‏منابع:

1-Mata,M.S.et.al.Introduction to General ,Organic and Biological chemistry,ISI.ed.678m1996

2-مجله شیمی1382،دوره شانزدهم،شماره 4

 

 گروه شیمی ناحیه ۳

 

چگونه فرزندانمان را فرد با انضباطی تربیت کنیم

 

 چگونه فرزندانمان را فرد با انضباطی تربیت کنیم؟

 

 چکیده:

بعضى انضباط را مجموعه اى از قواعد رفتار، بعضى آن را عادات و تربيت انسان ها و برخى هم آن را فرمانبردارى مى نامند، گرچه تمام اين تعريف ها به واقعيت نزديك هستند، ولى هر يك از ما به دقت و مفهوم دقيق ترى از انضباط نياز داريم انضباط در واقع، نوعى فرآيند حياتى براى فرد و جامعه است. به اين معنا كه زندگى فردى و اجتماعى محروم از انضباط، هرگز زندگى سالم و موفقى نخواهد بود. برهمين اساس كودكان بايد نظم را يك اصل مهم و منطقى بدانند. كودك بايد در حرف زدن، كار كردن، خوابيدن، غذا خوردن، لباس پوشيدن، رفت و آمد و حفظ وسايل خود نظم و انضباط را رعايت كند.

کلید واژه:انضباط،کودکان منضبط،راهکارها

پيامدهاى بى نظمى: البته سفارش به نظم و انضباط نبايد بيش از حد بوده و به وسواس منجر شود. بعضى به تصور اينكه اگر فرزندشان هر چه بيشتر منضبط باشد بهتر تربيت خواهد شد، بيش از اندازه به او امر و نهى مى كنند و از اين نكته غافل هستند كه اگر كودك فرصتى براى سرگرمى و بازى نداشته باشد عاقبت سركشى خواهد كرد.البته بايد به تفاوت بين نظم و انضباط نيز توجه داشت كه نظم وسيله تربيت و انضباط نتيجه آن است. از اين رو به كارگيرى نظم در زمينه هاى مختلف فرق مى كند و نمى تواند در همه موارد و در تمامى خانواده ها يكسان باشد. سن اطفال، هوش، محيط اجتماعى، فرهنگى، خانه مسكونى، وسايل زندگى و مدارس از اسباب تفاوت در نظم دهى و نظم پذيرى هستند، خانواده اى كه چند فرزند دارد با خانواده اى كه فقط يك كودك دارد، در نظم و نظم دهى متفاوت خواهند بود.نظمى كه براى كودكان بزرگتر مفيد است اگر درباره كوچكترها به كار رود، زيانبار خواهد بود. انضباط نياز رشدى و تكاملى هر كودك است. كودكى كه كارهاى خود را بدون نظم و انضباط انجام مى دهد، نمى تواند فردى شاد و سازگار باشد. از سوى ديگر، فقدان نظم و برنامه دقيق در زندگى علاوه بر اختلال در زندگى روزمره، موجب از بين رفتن استعدادهاى فرد مى شود. چنين شخصى نمى تواند از اوقات خود استفاده لازم را ببرد و هميشه به خاطر از دست دادن فرصت ها افسوس خواهد خورد.كودك نبايد نظم و انضباط را از روى ترس و يا فرمانبردارى از بزرگترها رعايت كند، بلكه بايد با آموزش مؤدبانه، عملاً او را به سمت نظم و انضباط هدايت كرده به گونه اى كه متوجه شود كه زندگى بهتر در سايه رعايت انضباط ميسر است و هر چه در كارها نظم بيشترى داشته باشد از آرامش و بهره افزون ترى در زندگى برخوردار خواهد بود.

الگوهاى رفتارى پايه اصلى و اساسى نظم و انضباط در زندگى فرزندان رفتار والدين است. اگر والدين خود عامل به نظم نباشند، تنبيه يا توصيه مكرر به نظم، براى ايجاد نظم و رفع بى نظمى هاى كودك سودى ندارد.كودك بخش مهمى از آموخته هاى خود را از راه مشاهده نمونه ها و الگوها فرا مى گيرد. مداومت بر رفتارهاى مثبت و كارهاى منظم در مقابل كودك، بهترين وسيله آموزش اوست. برهمين اساس گاهى در حضور فرزند به نظم و ترتيب خانه بپردازيد.تحقيقات نشان داده اند كه مجازات جسمانى روش سازنده اى براى آموزش انضباط نيست. تنبيه به كودك مى گويد كه شما از طرز رفتار او راضى نيستيد اما اين را به او نمى آموزد كه از او چه انتظارى داريد وچه رفتارى رضايت بخش و صحيح است. والدين بايد به كودك فرصت دهند تا درباره احساسات و نگرش هاى منفى خود بدون ترس و واهمه صحبت كند آنگاه رفتار نامطلوب را شناسايى كرده و رفتار مطلوب را جايگزين آن كنيم. به جاى سرزنش كودك، رفتار نامطلوب را مورد سرزنش قرار دهيم و در اجراى شيوه هاى انضباطى احترام به شخصيت كودك را حفظ كنيم.

مهمترين عوامل مؤثر در بى نظمى : بى نظمى علل متعددى مى تواند داشته باشد كه برخى از اين عوامل عبارتند از:

1- تربيت نكردن درست كودك در خانواده

۲- ارائه نكردن آموزش مناسب در سيستم تعليم و تربيت

۳-كنترل نكردن رفتارهاى دانش آموزان، بى تفاوتى والدين و مربيان نسبت به رعايت نظم و مقررات

۴- ارضا نشدن نيازهاى عاطفى كه موجب خشم، عصبانيت، حسادت، اضطراب و بى نظمى مى شود

۵- نبود سلامت جسمى و روانى، آشفتگى هاى خانوادگى، انواع اختلافات، سهل انگارى و جو استبدادى در خانواده.

توصيه هاى عملى براى كاهش بى نظمى

از عوامل تقويت كننده حسن نظم و انضباط در نوجوان، دادن مسئوليت به اوست كه بايد از همان دوران خردسالى شروع شود. مسئوليت بايد مناسب با سن كودك باشد. مثل جمع كردن رختخواب يا مرتب كردن رختخواب، مسواك كردن و نظاير آن. اگر كودك نياموزد كه رختخوابش را مرتب كند، اولين گام را در بى نظمى و عدم شناخت مسئوليت برداشته است.اگر امروز از او كارى خواستيد، فردا نيز توقع انجام آن كار را از او داشته باشيد، درست نيست كه امروز از او بخواهيد تختش را مرتب كند، فردا خودتان آن را مرتب كنيد.مسئوليتى كه در خانه به او مى دهيد، نبايد به مسئوليتى كه مدرسه به او داده است صدمه بزند. انجام تكاليف مدرسه امرى مهم و وظيفه اى سنگين است كه هيچ چيز نبايد آن را تحت تأثير قرار دهد.هر قانونى كه وضع مى كنيد، هر دستورى كه مى دهيد، بايد متناسب با شرايط سن و ميزان توانايى هاى نوجوان باشد. به كودكانتان در سنين مختلف مسئوليت هاى متفاوتى واگذار كنيد. مسئوليتى كه به يك نوجوان مى دهيد با مسئوليتى كه به عهده خواهر يا برادر كوچكترش مى گذاريد بايد تفاوت داشته باشد.كيفيت انجام كار نيز مهم است. اگر مسئوليتى را به او واگذار مى كنيد بايد كاملاً نظارت كنيد كه آن كار به درستى انجام شود.كارهاى يكنواخت و خسته كننده را به او واگذار نكنيد، اين كار موجب مى شود كه او نسبت به انجام كار نظرى منفى پيدا كند.توانايى فرزندتان در چه كارى بيشتر است آيا حساب و كتاب مى داند؛ صورتحساب برق و آب را به او بسپاريد. اگر به گل و گياه علاقه دارد، آب دادن گلدان ها و نگهدارى از آنها را به او بسپاريد. قوانينى را كه در خانه وضع مى كنيد با خشم و تهديد و داد و فرياد مطرح نكنيد. لحن گفتن و خواستن بسيار اهميت دارد. بدون فرياد كشيدن هم مى توان جدى بود. او را به انجام كارى تهديد نكنيد. با التماس از او نخواهيد كه اتاقش را تميز كند چون اثر آن موقتى است. براى انجام مسئوليتى به او وعده ندهيد. به او اجازه ندهيد كه براى انجام كارهاى شخصى اش با شما شرط ببندد و شما را وادار به برآوردن خواسته اى كه تمايلى به انجام آن نداريد كند. در صورت انجام ندادن وظايف محوله، علت را جست وجو كنيد. خواسته تان را با لحن رسمى تر و جدى تر برايش تكرار كنيد. سعى كنيد براى اجراى اوامرتان به تنبيه متوسل نشويد. اگر مى خواهيد كه پسر نوجوانتان شب در ساعت معين به خانه برگردد در صورت رعايت نكردن مقررات، زندانى كردن او روش خوبى نمى تواند باشد، زيرا موجب مى شود كه او راه فرار از پنجره را تجربه كند.

سعى كنيد الگوى خوبى براى فرزندتان باشيد. والدينى كه خود منظم و مرتب نيستند و كارهايشان با نظم و ترتيب انجام نمى گيرد، نمى توانند توقع داشته باشند كه فرزندشان فردى مرتب و منظم باشد. 

تقویت رفتارهای مثبت:بهترین روش برای تقویت نکات مثبت در کودک،توجه و مشاهده رفتارهای صحیح و قابل قبول وی و تشویق و اظهار نظر مثبت در مورد آنها و تدارک پاداش های مناسب و منطقی است. بیشتر والدین تصور می کنند که نیازی به این کار نیست یا تحسین و تشویق به صورت کلی کافی است و دقت و وسواس و تمرکز بیشتر روی نکات منفی دارند.این امر طبیعی است چون توجه ما بیشتر وقتی معطوف به موضوعی می شود که مطابق میلمان پیش نمی رود.این تمرین کوچک ولی مفید را انجام دهید ،دفترچه یادداشت کوچکی را بردارید و به مدت یک هفته هر بار که از فرزندتان انتقاد دارید را بنویسید.

نتیجه:نتیجه این که همانند گوش دادن به صورت موثر و دقیق،تقویت نکات مثبت هم می تواند باعث کاهش مجادلات و منازعات شود،چرا که از ایجاد روابط نامطلوب بین فرزندان و والدین جلوگیری می کند. به جای تمرکز بر روی کارهای منفی جزیی و بی اهمیت بر کارهای مثبت و قابل قبول توجه کنید و به جای این که آنها را دائمادر حال انجام کارهای ناشایست غافلگیر کنیدکارهای خوبشان را ببینید و به آنها پاداش دهید.

 

منابع و ماخذ:

1-Nichols,Michael(2004)stop Arguing With Your Kids. Newyork:The Guilford press.

 

2-Show, And Ferguson.A(2001)Talking To Children, Cambridge University Press

 

 3-Weber, Olsen (2002) The language Of Parent To Child , New york:Norton.

 

4-مجله پیوند –خرداد 1388-نظم و انضباط در مدرسه

 

 

 

 

 

 

 

 

روش کاوشگری برای تدریس شیمی اول دبیرستان

روشي براي تدريس اولين جلسه شيمي سال اول دبيرستان

در اين مقاله سعي شده روشي نوين براي تدريس اولين جلسة شيمي ارائه شود. در اين روش دانش آموز شخصاً درگير تغييرات شيميايي و فيزيكي كه رخ مي دهند ، شده و در طول آزمايش با گوش دادن به توضيحات معلم و مشاهده ، شيمي را احساس و تجربه خواهند كرد.

در اين روش تدريس اهداف زير مورد نظر مي باشد :

دانش آموزان دربارة شيمي هيجان زده شوند.

تأكيد شود كه هر چيزي در اين دنيا از مواد شيميايي درست شده است.

تأكيد بر اين كه مواد شيميايي بايد با احتياط جا به جا شوند.

دانش آموزان به مطالعه شيمي تشويق شوند.

 طراحي و سازماندهي روش:معلم و دو تا از دانش آموزان روش را اجراء مي كنند هر سه تاي آنها لباس مخصوص آزمايشگاه را مي پوشند همچنين از عينك هاي ايمني و پيش بند هاي پلاستيكي در طول آزمايش استفاده مي كنند.

نام همة دانش آموزان بر روي برگهاي كاغذ نوشته شده و از آنها براي انتخاب دو نفر كمك كننده به معلم ، استفاده مي شود. اين كار چندين فايده دارد كه عبارتند از :

تعيين كردن دانش آموزان باعث نظم و صرفه جويي در وقت مي شود تا اين كه آنها به صورت داوطلبي انتخاب شوند.

دانش آموزان به هنگام قرعه كشي جهت انتخاب ، جذب آزمايش مي شوند.

 

وسايل مورد نياز:يك دستگاه اورهد ، پرده و دو ميز بلند مورد نياز مي باشد. واكنش ها ، در بشرهاي تميز و يا در پاكت هاي پلاستيكي زيب دار انجام مي شوند. تمام مواد شيميايي و محلولهاي مورد نياز به خاطر ايمني و راحتي در جا به جايي در بطري هاي پلاستيكي نگه داري مي شوند. مايع مصرف شده در طول آزمايش ها در يك سطل زير ميز ريخته مي شود تا بعد از اجراي آزمايش ها خالي شود. از يك پلاستيك زباله تميز براي جمع آوري زباله هاي ايجاد شده استفاده مي شود.

 

معرفي روش:بر روي يك برگة اورهد طرحي طراحي مي شود كه كلمة شيمي در مركز و نام بسياري از حرفه ها كه از آن سرچشمه مي گيرند مانند پره هاي يك چرخ در اطراف آن نوشته شده اند.

هدف از ارائه اين طرح اين است كه تأكيد شود شيمي به عنوان علم مركزي براي اكثر فعاليت هاي علمي محسوب مي شود.

در ادامه چهار حرف اول كلمه chemistry به صورت زير هجي مي شود. براي معرفي هربخش از برگه هاي اورهد استفاده مي شود.

C : اولين حرف معرف تغييرات رنگي مي باشد.

pH و شناساگرها :

آزمايش با سلام غير عادي شروع مي شود. عبارت ((به شيمي خوش آمديد)) با محلول فتالئين و تيمول فتالئين روي كاغذ نوشته مي شود (كه در ابتدا نامرئي است) اين برگه را روي تخته چسبانده و وقتي كه روي آن محلول رقيق سديم هيدروكسيد (NaoH) و يا محلول پودر ماشين لباسشويي اسپري شود پيام شادي بخش “به شيمي خوش آمديد” در رنگهاي صورتي و آبي ظاهر مي شود.

سپس تغيرات رنگي متفاوت ديگري، توسط اندازه گيريpH و واكنش هاي شيميايي توضيح داده مي شوند.

شناساگر جامع (universal) براي تعيينpH مواد شيميايي خانگي مانند سركه، آمونياك، پودر ماشين، پكينگ پودر و آب شيراستفاده مي شود. دانش آموزان از اينكه پيش بيني كنند هركدام ازآنها اسيدي ، بازي يا خنثي هستند لذت مي برند.

حرف H معرف گرما و سرما:

 واكنش هاي گرماگير و گرمازا : دو جامد آمونيوم نيترات و كلسيم كلريد در دو پاكت زيب دار به دانش آموزان نشان داده مي شود سپس آب شير به هركدام اضافه مي شود. دانش آموزان زيب پلاستيك را مي كشند و منتظرمي ماند تا آنكه همة جامد حل شود. مشاهده مي شود كه يكي از پلاستيك ها سرد و ديگري گرم مي شود. سپس با دانش آموزان در مورد تغييرات گرماده و گرماگير بحث مي شود. بسته هاي توليد كنندة سرما و گرما در بازار به فروش مي رسند كه اغلب ورزشكاران براي درمان آسيب ديدگي هاي خود از بسته هايي كه فوري سرما يا گرما توليد مي كنند استفاده مي كنند.

حرف E معرف انرژي و انفجار است:

انرژي باعث انجام كار مي شود.

در يك ظرف عايق بندي شده متصل به يك مجموعة پيستون و سيلندر (ارلن متصل به سرنگ) واكنش روي و هيدروكلريك اسيد انجام مي شود. وقتي گاز هيدروژن آزاد مي شود اين گاز باعث مي شود كه پيستون به عقب رانده شود در اين صورت كار انجام شده است.

در ادامه توضيحات داده مي شود كه چگونه سوختن بنزين در موتور خودرو و تبديل انرژي در درون به صورت كار باعث به حركت در آوردن خودرو مي شود.

 انرژي سوختها:اين آزمايش تفاوت بين دو واكنش كه در هر دو از يك ماده شيميايي يكسان اما در دو حالت متفاوت به عنوان واكنش گر استفاده مي شود ، را نشان مي دهد.

متانول مايع به آرامي در هوا مي سوزد و متانول گازي وقتي با هوا مخلوط مي شود بر اثر يك جرقه منفجر مي شود بعد از انفجار بي خطر تبديل انرژي شيميايي به گرمايي ، صدا ، نور و انرژي مكانيكي بحث مي شود. در اين قسمت مي توان در مورد احتياط هاي لازم در هنگام كار با تركيبات منفجره بحث كرد.

حرف M معرف مولكول هاي درشت :

پليمرها با تأكيد بر دو كلمة مونومروپلي مر معرفي مي شوند. سپس مونومرها و پلي مر ها با دانه هاي رنگي روشن به صورت مدل به دانش آموزان نشان داده مي شود و براي آنها توضيح داده مي شود كه شيميدانها انواع بسياري از پليمرها با خصوصيات ويژه را تهيه كرده اند.

نتيجه گيري از كار :آزمايش با صحبت كوتاهي در مورد چگونه مطالعة شيمي به ما كمك مي كند تا عجايب جهان را بفهميم خاتمه مي يابد.

 

پيشنهاد براي كار بيشتر:چرا شما اين چنين آزمايشاتي را براي دانش آموزان خود فراهم نكنيد؟ سفير شيمي براي دبيرستان خود باشيد و مطمئن باشيد كه دانش آموزان شما شيمي را با ديد جديدي خواهند ديد.

 تهیه و گردآوری:گروه شیمی ناحیه 3 

اقتباس از : 

sherman , marie , c . 1992 . chemistry for kids. Journal of chemical Education . volume 69 . number 5 p 413 - 415

انتخاب سر گروه براي سال تحصيلي 88-89

انتخابات سرگروههاي آموزشي ، سرگروه شيمي و اعضاي گروه شيمي در مورخه ۲۸/۳/۸۷ در دبيرستان استقلال ساعت ۳۰/۱۰ تا ۱۲ برگزار مي گردد.

از همكاران شيمي ناحيه ۳ دعوت مي شود  در تاريخ مذكور و ساعت مقرر در اين انتخابات شركت نمايند.